دۇنيا ئىقتىسادىنىڭ ئەسلىگە كېلىشى ۋە كۆپ مىقداردا تاۋارلارغا بولغان ئېھتىياجنىڭ ئەسلىگە كېلىشى بىلەن، بۇ يىل توشۇش ھەققى داۋاملىق ئۆرلىدى. ئامېرىكىدىكى سودا پەسلىنىڭ يېتىپ كېلىشى بىلەن، پارچە سېتىش سودىگەرلىرىنىڭ زاكازلىرىنىڭ كۆپىيىشى دۇنياۋى تەمىنلەش زەنجىرىگە بولغان بېسىمنى ئىككى ھەسسە ئاشۇردى. ھازىر، جۇڭگودىن ئامېرىكىغا بارىدىغان كونتېينېرلارنىڭ يۈك توشۇش ھەققى ھەر 40 ئىنگلىز چىسىلىق كونتېينېر ئۈچۈن 20 مىڭ ئامېرىكا دوللىرىدىن ئېشىپ، تارىختىكى ئەڭ يۇقىرى سەۋىيەنى ياراتتى.
دېلتا مۇتانت ۋىرۇسىنىڭ تېز سۈرئەتتە تارقىلىشى دۇنيا مىقياسىدا كونتېينېر ئالماشتۇرۇش سۈرئىتىنىڭ ئاستىلىشىغا سەۋەب بولدى؛ ۋىرۇسنىڭ بۇ خىلدىكىسى بەزى ئاسىيا دۆلەتلىرى ۋە رايونلىرىغا تېخىمۇ چوڭ تەسىر كۆرسەتتى، ھەمدە نۇرغۇن دۆلەتلەرنىڭ دېڭىزچىلارنىڭ قۇرۇقلۇق قاتنىشىنى توختىتىشىغا سەۋەب بولدى. بۇ كاپىتاننىڭ چارچاپ كەتكەن پاراخوت خادىملىرىنى ئالماشتۇرۇشىنى مۇمكىن ئەمەس قىلدى. تەخمىنەن 100 مىڭ دېڭىزچى ۋەزىپە ئۆتەش مۇددىتى توشقاندىن كېيىن دېڭىزدا قاپسىلىپ قالدى. پاراخوت خادىملىرىنىڭ خىزمەت ۋاقتى 2020-يىلدىكى قامال قىلىشنىڭ ئەڭ يۇقىرى پەللىسىدىن ئېشىپ كەتتى. خەلقئارا پاراخوتچىلىق ئۇيۇشمىسىنىڭ باش كاتىپى گاي پلاتتېن مۇنداق دېدى: «بىز ئەمدى ئىككىنچى قېتىملىق پاراخوت ئالماشتۇرۇش كرىزىسىنىڭ گىردابىغا بېرىپ قالمىدۇق. بىز كرىزىستا تۇرىمىز».
بۇنىڭدىن باشقا، ئىيۇلنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن ئاخىرىغىچە ياۋروپادا (گېرمانىيە) يۈز بەرگەن كەلكۈن ئاپىتى ۋە ئىيۇلنىڭ ئاخىرى ۋە يېقىندا جۇڭگونىڭ جەنۇبىي دېڭىز بويى رايونلىرىدا يۈز بەرگەن تايفۇن بورىنى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ تۇنجى دولقۇنىدىن ھازىرغىچە ئەسلىگە كەلمىگەن دۇنياۋى تەمىنلەش زەنجىرىنى تېخىمۇ قالايمىقانلاشتۇردى.
بۇلار كونتېينېر يۈك توشۇش باھاسىنىڭ يېڭى يۇقىرى پەللىگە چىقىشىغا سەۋەب بولغان بىر قانچە مۇھىم ئامىللار.
دېڭىزچىلىق مەسلىھەت بېرىش ئورگىنى Drewry نىڭ باش دېرىكتورى فىلىپ داماس، ھازىرقى دۇنياۋى كونتېينېر تىرانسپورتىنىڭ ئىنتايىن قالايمىقان ۋە تەمىنات يېتىشمەيدىغان ساتقۇچىلار بازىرىغا ئايلانغانلىقىنى؛ بۇ بازاردا نۇرغۇن تىرانسپورت شىركەتلىرى نورمال يۈك توشۇش باھاسىدىن تۆت ھەسسىدىن ئون ھەسسىگىچە ھەق ئېلىشى مۇمكىنلىكىنى تەكىتلىدى. فىلىپ داماس مۇنداق دېدى: «بىز 30 يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بۇيان تىرانسپورت كەسپىدە بۇنداق ئەھۋالنى كۆرمىدۇق». ئۇ يەنە بۇ «ئەڭ يۇقىرى يۈك توشۇش باھاسى» نىڭ 2022-يىلى جۇڭگو يېڭى يىلىغىچە داۋاملىشىشىنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى قوشۇمچە قىلدى.
28-ئىيۇل كۈنى، Freightos Baltic Daily Index دېڭىز يۈك توشۇش باھاسىنى نازارەت قىلىش ئۇسۇلىنى تەڭشىدى. تۇنجى قېتىم بۇ كۆرسەتكۈچ زاكاز قىلىش ئۈچۈن تەلەپ قىلىنىدىغان ھەر خىل قوشۇمچە ھەقلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالدى، بۇ يۈك توشۇغۇچىلارنىڭ ئەمەلىي تۆلىگەن چىقىمىنىڭ ئاشكارىلىقىنى زور دەرىجىدە ياخشىلىدى. ئەڭ يېڭى كۆرسەتكۈچتە ھازىر تۆۋەندىكىلەر كۆرسىتىلدى:
جۇڭگو-ئامېرىكا شەرق لىنىيەسىدىكى ھەر بىر كونتېينېرنىڭ يۈك توشۇش ھەققى 20 مىڭ 804 ئامېرىكا دوللىرىغا يەتتى، بۇ بىر يىل ئىلگىرىكىگە سېلىشتۇرغاندا %500 تىن ئارتۇق يۇقىرى.
جۇڭگو-ئامېرىكا غەرب يولى ھەققى 20 مىڭ ئامېرىكا دوللىرىدىن سەل تۆۋەن،
جۇڭگو-ياۋروپا ئوتتۇرىسىدىكى ئەڭ يېڭى نىسبەت 14 مىڭ دوللارغا يېقىنلاشتى.
بەزى دۆلەتلەردە يۇقۇم قايتا باشلانغاندىن كېيىن، بەزى چوڭ چەتئەل پورتلىرىنىڭ داۋالىنىش ۋاقتى تەخمىنەن 7-8 كۈنگە ئاستىلىدى.
يۈك توشۇش باھاسىنىڭ ئۆرلىشى كونتېينېر پاراخوتلىرىنىڭ ئىجارە ھەققىنىڭ ئۆرلىشىگە سەۋەب بولدى، بۇ دېڭىز تىرانسپورت شىركەتلىرىنى ئەڭ پايدىلىق يوللاردا مۇلازىمەت بىلەن تەمىنلەشكە ئەھمىيەت بېرىشكە مەجبۇرلىدى. تەتقىقات ۋە مەسلىھەت بېرىش شىركىتى بولغان ئالفالىنېرنىڭ ئىجرائىيە مەسلىھەتچىسى تان خۇا جۇ مۇنداق دېدى: «كېمىلەر پەقەت يۈك توشۇش ھەققى يۇقىرى بولغان كەسىپلەردىلا پايدا ئالالايدۇ. شۇڭلاشقا تىرانسپورت ئىقتىدارى ئاساسلىقى ئامېرىكىغا يۆتكىلىدۇ. ئۇنى تىنچ ئوكياندىن ھالقىغان يوللارغا قويۇڭ! يۈك توشۇش ھەققىنىڭ داۋاملىق ئۆرلىشىنى ئىلگىرى سۈرۈڭ» (Drewry شىركىتىنىڭ باش دېرىكتورى فىلىپ داماس بەزى توشۇغۇچىلارنىڭ ئاتلانتىك ئوكياندىن ھالقىغان ۋە ئاسىيا ئىچىدىكى يوللار قاتارلىق پايدىسى تۆۋەن يوللارنىڭ مىقدارىنى ئازايتقانلىقىنى ئېيتتى. «بۇ دېگەنلىك، كېيىنكىسىنىڭ باھاسى ھازىر تېز سۈرئەتتە ئۆرلەۋاتىدۇ».
كەسىپ مۇتەخەسسىسلىرى ئۆتكەن يىلنىڭ بېشىدا يۈز بەرگەن يېڭى تاج ئۆپكە ياللۇغى يۇقۇمىنىڭ دۇنيا ئىقتىسادىنىڭ تورمۇزىنى بېسىپ، دۇنياۋى تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ ئۈزۈلۈپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغانلىقىنى، بۇنىڭ نەتىجىسىدە ئوكيان يۈك توشۇش مىقدارىنىڭ ئاسمانغا كۆتۈرۈلگەنلىكىنى تەھلىل قىلدى. ئوكيان پاراخوتچىلىقى مەسلىھەتچىلىرىنىڭ مۇدىرى جەيسون چىياڭ مۇنداق دېدى: «بازار تەڭپۇڭلۇق دەپ ئاتىلىدىغان ھالغا يەتكەندە، پاراخوت شىركەتلىرىنىڭ يۈك توشۇش باھاسىنى ئۆستۈرۈشىگە يول قويىدىغان جىددىي ئەھۋاللار يۈز بېرىدۇ». ئۇ مارتتا سۇۋەيش قانىلىنىڭ قىسىلىپ قېلىشىنىڭ پاراخوت شىركەتلىرىنىڭ يۈك توشۇش باھاسىنى ئۆستۈرۈشى ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى. بۇنىڭ ئاساسلىق سەۋەبلىرىنىڭ بىرى. «يېڭى قۇرۇلۇش زاكازلىرى مەۋجۇت سىغىمىنىڭ %20 گە يېقىن، ئەمما ئۇلار 2023-يىلى ئىشقا كىرىشتۈرۈلۈشى كېرەك، شۇڭا ئىككى يىل ئىچىدە سىغىمىنىڭ كۆرۈنەرلىك ئېشىشىنى كۆرمەيمىز».
توختاملىق يۈك توشۇش ھەققىنىڭ ئايلىق ئۆسۈش نىسبىتى %28.1 كە يەتتى
Xeneta نىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، ئۇزۇن مۇددەتلىك توختاملىق كونتېينېر يۈك توشۇش باھاسى ئۆتكەن ئايدا %28.1 ئۆرلەپ، تارىختىكى ئەڭ چوڭ ئايلىق ئېشىش نىسبىتىنى ياراتقان. بۇنىڭدىن ئىلگىرىكى ئەڭ يۇقىرى ئايلىق ئېشىش نىسبىتى بۇ يىل مايدا %11.3 بولغان. بۇ كۆرسەتكۈچ بۇ يىل %76.4 ئۆرلىگەن، ئىيۇلدىكى سانلىق مەلۇماتلار ئۆتكەن يىلنىڭ ئوخشاش مەزگىلىدىكىدىن %78.2 ئاشقان.
«بۇ ھەقىقەتەن نەپەسنى قاتۇرىدىغان بىر تەرەققىيات». Xeneta نىڭ باش ئىجرائىيە ئەمەلدارى پاترىك بېرگلوند مۇنداق دېدى: «بىز كۈچلۈك ئېھتىياج، يېتەرلىك ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى ۋە تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ ئۈزۈلۈپ قېلىشى (قىسمەن COVID-19 ۋە پورت قىستاڭچىلىقى سەۋەبىدىن) سەۋەبىدىن بۇ يىل يۈك توشۇش باھاسىنىڭ بارغانسېرى ئۆرلىشىنى كۆردۇق، ئەمما ھېچكىم بۇنداق ئېشىشنى كۈتمىگەن ئىدى. بۇ كەسىپ تېز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلماقتا.»
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2021-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى