شەھەر مۆلچەرىدىن كېيىن، سېنتەبىردىكى نېفىت كوكس بازىرى

2021-يىلى، نېفىت كوكىسىنىڭ باھاسى ئۈزلۈكسىز يېڭى يۇقىرى نۇقتىلارغا يەتتى. سېنتەبىردە، نېفىت كوكىسىنىڭ باھاسى كەسكىن ئۆرلەش دولقۇنىنى قوزغىدى. باھا ئۆزگىرىشىنى تەمىنلەش ۋە ئېھتىياجنىڭ ئاساسىي ئۆزگىرىشىدىن ئايرىپ قارىغىلى بولمايدۇ. بۇ قېتىملىق ئەھۋالدىن كېيىن، ئەھۋال قانداق بولدى، كېلىڭ، بىر قاراپ باقايلى.

تەمىنلەش ۋە ئېھتىياجنىڭ يۆنىلىشىنى بەلگىلەيدىغان ئەڭ ئاخىرقى مەنتىق ئەڭ ئاساسىي قانۇنغا باغلىق: قىسقا مۇددەتلىك زاپاس ساقلاش، ئوتتۇرا مۇددەتلىك پايدا ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى. تەمىنلەش ۋە ئېھتىياجنىڭ ئۆزگىرىشى مەھسۇلاتلارنىڭ باھا يۈزلىنىشىنى بەلگىلەيدۇ، شۇڭا نېفىت كوكىسىنىڭ باھا يۈزلىنىشىگە نەزەر سالايلى. 1-رەسىمدە نېفىت كوكىسى، قالدۇق ۋە برېنتنىڭ باھا يۈزلىنىشى كۆرسىتىلگەن (نېفىت كوكىسى ۋە قالدۇقنىڭ باھاسى شەندۇڭ نېفىت ئايرىش زاۋۇتىنىڭ ئاساسلىق باھاسىدىن ئېلىنغان). قالدۇق باھا خەلقئارا برېنت نېفىت باھاسى بىلەن ماس يۈزلىنىشنى ساقلايدۇ، ئەمما نېفىت كوكىسى باھاسى ۋە قالدۇق ۋە خەلقئارا برېنت نېفىت باھاسىنىڭ يۈزلىنىشى روشەن ئەمەس. 2021-يىلى باھانىڭ كۈچلۈك ئېشىشىغا تەمىنلەشنىڭ قىسىلىشى، ئېھتىياجنىڭ تۈرتكىسى ياكى باشقا ئامىللار سەۋەب بولامدۇ؟

ھازىر دۆلەت ئىچىدىكى نېفىت كوكىسى زاپىسى، پورتتىن چىقىرىۋېتىلگەن نېفىت ئايرىش زاۋۇتى زاپىسى، تۆۋەنكى ئېقىندىكى كالتسىيلاش زاۋۇتى، پىگمېنت زاۋۇتى زاپىسى قاتارلىقلار ئېنىق زاپاس سانلىق مەلۇماتلىرىنى تەپسىلىي ئالالمىدى، شۇڭا تەمىنلەش ۋە ئېھتىياجنىڭ ئۆزگىرىشى زاپاسنى ئۆزگەرتىدۇ دەپ خۇلاسە چىقىرىشقا بولمايدۇ، ئەمما ھازىر تەتقىقات ئەۋرىشكىلىرى، مەسىلەن، سېنتەبىرنىڭ باشلىرىغىچە بولغان نېفىت ئايرىش زاۋۇتى زاپىسى تۆۋەن بولۇپ، ئازراق تۆۋەنلىگەن. باھانىڭ ئۆرلىشى سەۋەبىدىن كۆپ مىقداردا چارچاش يوق، يەنى ھازىرقى نېفىت ئايرىش زاۋۇتى يەنىلا ئامبار باسقۇچىدا تۇرماقتا.

2-رەسىمدە، نېفىت كوكىسىنىڭ باھاسى جەدۋىلى بىلەن كېچىكىپ كوكىسلاش پايدىسىنىڭ جەدۋەللىرى (كېچىكىپ كوكىسلاش پايدىسى، شەندۇڭ رايونىدىكى نېفىت كوكىسى باھاسى)، نۆۋەتتىكى نېفىت باھاسى يۇقىرى، كېچىكىپ كوكىسلاش نىسبەتەن پايدىلىق، ئەمما 3-رەسىمدىكى دۆلەت ئىچىدىكى نېفىت كوكىسى مەھسۇلات مىقدارىنىڭ ئۆزگىرىشى بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەندە، كېچىكىپ كوكىسلاشنىڭ زور پايدىسى نېفىت كوكىسى ئىشلەپچىقىرىش مىقدارىنىڭ ئېشىشىغا سەۋەب بولمىدى. بۇ نېفىت كوكىسى نېفىت ئايرىش ۋە خىمىيە سانائىتىدە مەھسۇلات مىقدارى تۆۋەن بولغان قوشۇمچە مەھسۇلات بولۇشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك. كېچىكىپ كوكىسلاش ئۈسكۈنىسىنىڭ باشلىنىشى ۋە يۈكى نېفىت كوكىسى تەرىپىدىن تولۇق تەڭشىلىپ بولمايدۇ.

4-رەسىمدە شاڭخەي بىلەن بولغان نۇقتىلىق باھا جەدۋىلىدىكى كۈكۈرتنىڭ باھاسى كۆرسىتىلدى، يەرلىك كۈكۈرت كوكىسىنىڭ كۆپ قىسمىدا كاربون قوشۇلغان ئاليۇمىن ئېقىش يۆنىلىشىدە ئىشلىتىلىدۇ، شۇڭا ئىككى باھانى ئالساق، 4-رەسىمدە باھا ئۆزگىرىشىنىڭ نىسپىيلىكى كۆرسىتىلدى، بولۇپمۇ 2021-يىلى باھانىڭ ئۆرلىشى ئېلېكترولىتلىق ئاليۇمىن كارخانىسىنىڭ ئاكتىپلىقىنى قوللايدۇ، مەسىلەن، بۇ يىلنىڭ دەسلەپكى يېرىمىدا، چىنالكونىڭ كىرىمى مىليارد دوللارغا يەتتى، يىللىق ئېشىش نىسبىتى تەخمىنەن 40 مىليارد يۈەن بولدى، بازارغا سېلىنغان شىركەتلەرنىڭ پايچىكلىرىغا تەۋە بولغان ساپ پايدا (ساپ پايدا دېيىلىدۇ) 3 مىليارد 75 مىليون يۈەن بولۇپ، 85 ھەسسە ئاشتى.

خۇلاسە قىلىپ ئېيتقاندا، 2021-يىلدىكى نېفىت كوكس باھاسىنىڭ ئۆرلىشى، ئېھتىياج تەرەپتىن بارغانسېرى كۆپ چېكىنىش كۆرۈلمەكتە، نېفىت كوكس باھاسىنىڭ ئۆرلىشى تەمىنلەش تەرەپنىڭ ئىشلەپچىقىرىشنى ئاشۇرۇشىغا تۈرتكە بولالمىدى، ئېھتىياج تەرەپتە يەنىلا روشەن تۆۋەنلەش سىگنالى كۆرۈلمىدى، تەمىنلەش تەرەپتە يېقىن كەلگۈسىدە ئۈسكۈنىلەرنىڭ ئىشقا كىرىشتۈرۈلۈشى ياكى ئىمپورت قىلىش پەسىلدىن سىرتقى ۋاقىتلارغا مايىل، كېچىكتۈرۈلگەن كوكسلاش ئۈسكۈنىلىرىنىڭ قۇرۇلۇشى تەمىنلەش ۋە ئېھتىياجنى ئاشۇرۇشى نۆۋەتتىكى جىددىيلىكنى پەسەيتەلەمدۇ؟ نۆۋەتتىكى ئەھۋالغا كەلسەك، تەمىنلەش تەرەپتە كۆپ مىقداردا ئىشلەپچىقىرىش كۆرۈلمىسە ياكى تۆۋەنكى ئېقىمدىكى ئېھتىياج يۆنىلىشىدە مۇھىم تەڭشەش كۆرۈلمىسە، بولمىسا، نۆۋەتتىكى جىددىي تەمىنلەش ۋە ئېھتىياج مۇناسىۋىتىدە زور ئۆزگىرىش بولۇشى تەس، نېفىت كوكس باھاسىدىمۇ زور دەرىجىدە ئۆزگىرىش بولۇشى تەس.