گرافىت ئېلېكترود ئىشلەپچىقىرىشنىڭ خام ئەشياسى نېفىت كوكىسى، ئىگنە كوكىسى ۋە كۆمۈر قېتىقىدىن ئىبارەت.

نېفىت كوكىسى نېفىت قالدۇقلىرى ۋە نېفىت ئاسفالتىدىن كوكىسلاش ئارقىلىق ئېلىنغان ئاسان ئوت ئالىدىغان قاتتىق مەھسۇلات. رەڭگى قارا ۋە تۆشۈكلۈك، ئاساسلىق ئېلېمېنت كاربون، كۈل مىقدارى ئىنتايىن تۆۋەن، ئادەتتە %0.5 تىن تۆۋەن. نېفىت كوكىسى ئاسان گرافىتلانغان كاربوننىڭ بىر خىل تۈرى بولۇپ، نېفىت كوكىسى خىمىيە سانائىتى، مېتاللورگىيە ۋە باشقا كەسىپلەردە كەڭ دائىرىدە ئىشلىتىلىدۇ، سۈنئىي گرافىت مەھسۇلاتلىرى ۋە ئېلېكترولىتلىق ئاليۇمىن كاربون مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشتىكى ئاساسلىق خام ئەشيا.

ئىسسىقلىق بىر تەرەپ قىلىش تېمپېراتۇرىسىغا ئاساسەن، نېفىت كوكىسى ئىككى تۈرگە ئايرىلىدۇ: خام كوكىس ۋە كالتسىيلانغان كوكىس. كېچىكىپ كوكىسلاش ئارقىلىق ئېلىنغان ئىلگىرىكى نېفىت كوكىسىنىڭ تەركىبىدە نۇرغۇن ئۇچۇچان ماددىلار بار ھەمدە مېخانىكىلىق كۈچى تۆۋەن. كالتسىيلانغان كوكىس كالتسىيلاش ئارقىلىق ئېرىشىلىدۇ. جۇڭگودىكى كۆپ قىسىم نېفىت ئايرىش زاۋۇتلىرى پەقەت خام كوكىس ئىشلەپچىقىرىدۇ، كالتسىيلاشنىڭ كۆپ قىسمى كاربون زاۋۇتلىرىدا ئېلىپ بېرىلىدۇ.

نېفىت كوكىسى يۇقىرى كۈكۈرتلۈك كوكىس (%1.5 تىن يۇقىرى كۈكۈرت تەركىبى بار)، ئوتتۇرا كۈكۈرتلۈك كوكىس (%0.5-%1.5 كۈكۈرت تەركىبى بار) ۋە تۆۋەن كۈكۈرتلۈك كوكىس (%0.5 تىن تۆۋەن كۈكۈرت تەركىبى بار) دەپ ئۈچ خىلغا ئايرىلىدۇ. گرافىت ئېلېكترودلىرى ۋە باشقا سۈنئىي گرافىت مەھسۇلاتلىرى ئادەتتە تۆۋەن كۈكۈرتلۈك كوكىس ئىشلەپچىقىرىشنى ئىشلىتىدۇ.

ئىگنە كوكىسى روشەن تالالىق تېكىستۇراغا ئىگە، بولۇپمۇ ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى تۆۋەن ۋە گرافىتلىشىش ئاسان بولغان يۇقىرى سۈپەتلىك كوكىسنىڭ بىر تۈرى. كوكىس بۆلىكى سۇنۇپ كەتكەندە، تېكىستۇراغا ئاساسەن نېپىز لېنتا زەررىچىلىرىگە بۆلۈنىدۇ (ئەكىس نىسبىتى ئادەتتە 1.75 تىن يۇقىرى)، ئانىزموتروپىك تالالىق قۇرۇلمىنى قۇتۇپلاشتۇرۇلغان نۇر مىكروسكوپى ئاستىدا كۆرگىلى بولىدۇ، شۇڭا ئۇ ئىگنە كوكىسى دەپ ئاتىلىدۇ.

ئىگنە كوكسىنىڭ فىزىكىلىق ۋە مېخانىكىلىق ئانىزوتروپىيەسى ناھايىتى روشەن بولۇپ، زەررىچىلەرنىڭ ئۇزۇن ئوقىغا پاراللېل ياخشى ئېلېكتر ۋە ئىسسىقلىق ئۆتكۈزۈشچانلىقىغا ئىگە، ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى تۆۋەن. سىقىپ چىقىرىش جەريانىدا، كۆپىنچە زەررىچىلەرنىڭ ئۇزۇن ئوقى سىقىپ چىقىرىش يۆنىلىشىگە ئاساسەن ئورۇنلاشتۇرۇلغان. شۇڭا، ئىگنە كوكسى يۇقىرى قۇۋۋەتلىك ياكى ئىنتايىن يۇقىرى قۇۋۋەتلىك گرافىت ئېلېكترودلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشتىكى ئاساسلىق خام ئەشيا بولۇپ، ئۇلارنىڭ قارشىلىق كۈچى تۆۋەن، ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى كىچىك ۋە ئىسسىقلىق سوقۇلۇشىغا چىدامچانلىقى ياخشى.

ئىگنە كوكىسى نېفىت قالدۇقلىرىدىن ئىشلەپچىقىرىلغان ماي ئىگنە كوكىسى ۋە پىششىقلاپ ئىشلەنگەن كۆمۈر ئاسفالتىدىن ئىشلەپچىقىرىلغان كۆمۈر ئىگنە كوكىسى دەپ ئىككىگە بۆلىنىدۇ.

كۆمۈر قېتىرىنى كۆمۈر قېتىرىنى چوڭقۇر پىششىقلاپ ئىشلەشنىڭ ئاساسلىق مەھسۇلاتلىرىنىڭ بىرى. ئۇ ھەر خىل كاربون سۇ بىرىكمىلىرىنىڭ ئارىلاشمىسى بولۇپ، ئۆي تېمپېراتۇرىسىدا مۇقىم ئېرىش نۇقتىسى بولمىغان، قىزىتىلغاندىن كېيىن يۇمشىتىلغان ۋە ئاندىن ئېرىتىلگەن، زىچلىقى 1.25-1.35g/cm3 بولغان قارا يۇقىرى قويۇقلۇقتىكى يېرىم قاتتىق ياكى قاتتىق ھالەتتىكى كاربون سۇ بىرىكمىلىرىنىڭ ئارىلاشمىسى. يۇمشىتىش نۇقتىسىغا ئاساسەن، تۆۋەن تېمپېراتۇرا، ئوتتۇراھال ۋە يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق ئاسفالت ئۈچ خىلغا بۆلىنىدۇ. ئوتتۇرا تېمپېراتۇرىلىق ئاسفالتنىڭ مەھسۇلات مىقدارى كۆمۈر قېتىرىنىڭ %54-56 نى ئىگىلەيدۇ. كۆمۈر قېتىرىنىڭ تەركىبى ناھايىتى مۇرەككەپ بولۇپ، بۇ كۆمۈر قېتىرىنىڭ خۇسۇسىيىتى ۋە گېتېروئاتوملارنىڭ مىقدارى بىلەن مۇناسىۋەتلىك، شۇنداقلا كوكىسلاش جەريانى سىستېمىسى ۋە كۆمۈر قېتىرىنىڭ پىششىقلاپ ئىشلەش شارائىتىنىڭ تەسىرىگە ئۇچرايدۇ. كۆمۈر قېتىرىنىڭ خۇسۇسىيىتىنى خاراكتېرلەيدىغان نۇرغۇن كۆرسەتكۈچلەر بار، مەسىلەن، ئاسفالت يۇمشىتىش نۇقتىسى، ئېرىمەيدىغان تولۇئون (TI)، ئېرىمەيدىغان كىنولىن (QI)، كوكىسلاش قىممىتى ۋە كۆمۈر قېتىرىنىڭ رېئولوگىيەلىك خۇسۇسىيىتى.

كۆمۈر قەۋىتى كاربون سانائىتىدە باغلىغۇچى ۋە سىڭدۈرۈش دورىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىدۇ، ئۇنىڭ خۇسۇسىيىتى كاربون مەھسۇلاتلىرىنىڭ ئىشلەپچىقىرىش جەريانى ۋە مەھسۇلات سۈپىتىگە زور تەسىر كۆرسىتىدۇ. باغلىغۇچى ئاسفالت ئادەتتە ئوتتۇراھال تېمپېراتۇرا ياكى ئوتتۇراھال تېمپېراتۇرا ئۆزگەرتىلگەن ئاسفالتنى ئىشلىتىدۇ، بۇ ئاسفالت ئوتتۇراھال تېمپېراتۇرا ياكى ئوتتۇراھال تېمپېراتۇرا ئۆزگەرتىلگەن بولۇپ، يۇمشىتىش نۇقتىسى ئوتتۇراھال، كوكىسلىنىش قىممىتى يۇقىرى ۋە بېتا قېتىشمىسى يۇقىرى بولىدۇ، سىڭدۈرۈش دورىسى ئوتتۇراھال تېمپېراتۇرا، يۇمشىتىش نۇقتىسى تۆۋەن، QI تۆۋەن ۋە رېئولوگىيەسى ياخشى ئاسفالتنى ئىشلىتىشى كېرەك.