نېفىت كوكىسىنىڭ مىكرو قۇرۇلمىسى (ئىگنە شەكىللىك، گۇبكا شەكىللىك ۋە دانچە شەكىللىك) كالتسىيلىنىش قىسقىرىشى ۋە ھەقىقىي زىچلىقىغا قانداق تەسىر كۆرسىتىدۇ؟

1. ئىگنە كولا: تۆۋەن قىسقىراش ۋە يۇقىرى ھەقىقىي زىچلىقنىڭ تىپىك مىسالى

• قۇرۇلما ئالاھىدىلىكى: ئىگنە كوكىسى تالالىق ياكى ئۇزۇنچاق قۇرۇلمىغا ئىگە بولۇپ، ئۇزۇنچاق ئېللىپس شەكىللىك تۆشۈكلىرى تەرتىپلىك تىزىلغان. بۇ قۇرۇلما كۆيدۈرۈش جەريانىدا ئېسىل زىچلاشتۇرۇش ئىقتىدارىنى نامايان قىلىدۇ.
• كالتسىيلىنىشنىڭ قىسقىرىشى:
  • ئىگنە كوكىسىنىڭ قىسقىرىشى نىسبەتەن تۆۋەن بولۇپ، ئادەتتە %10 تىن %20 كىچە بولىدۇ. ئۇنىڭ تالالىق قۇرۇلمىسى يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا مولېكۇلا قايتا تەشكىللىنىشى ۋە تۆشۈكلەرنىڭ تاقىلىشى ئارقىلىق قىسقىرىشىغا ئېرىشىدۇ، تۆشۈكلەرنىڭ تەرتىپلىك ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى قالايمىقان قىسقىرىشىش بوشلۇقىنى ئازايتىپ، ئومۇمىي قىسقىرىشىش نىسبىتىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
  • مەسىلەن، 1300 سېلسىيە گرادۇسلۇق كالىتسىياتسىيەدە، ئىگنە كوكىسىنىڭ ھەجىم جەھەتتىن قىسقىرىشى پەقەت گۇبكا كوكىسىنىڭكىنىڭ يېرىمىغا تەڭ بولۇشى مۇمكىن، چۈنكى ئۇ ئىسسىقلىق بېسىمىنى تەكشى تارقىتالايدۇ.
• ھەقىقىي زىچلىق:
  • ئىگنە كوكىسىنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى يۇقىرى بولۇپ، ئادەتتە 2.10–2.15 گرام/cm³ غا يېتىدۇ. بۇ ئۇنىڭ يۇقىرى گرافىتلىشىش دەرىجىسى ۋە زىچ كىرىستال قۇرۇلمىسىنى ئەكىس ئەتتۈرىدۇ، بۇ ئۇنىڭ تالالىق قۇرۇلمىسىدىكى كاربون قەۋەتلىرىنىڭ تەرتىپلىك ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك.
  • تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسىتىپ بېرىدۇكى، قۇرۇلمىلىق كەمتۈكلۈكلەرنىڭ ئازلىقى ۋە كاربون قەۋىتىنىڭ زىچلىقى سەۋەبىدىن، ئىگنە كوكىسىنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى گۇبكا كوكىسىنىڭكىدىن تەخمىنەن %5-%10 يۇقىرى بولىدۇ.

2. بىسكوكا كولا: يۇقىرى قىسقىراش ۋە تۆۋەن ھەقىقىي زىچلىقنىڭ تىپىك مىسالى

• قۇرۇلما ئالاھىدىلىكى: گۇبكا كولا تۆشۈكلۈك، گۇبكاغا ئوخشاش قۇرۇلمىغا ئىگە، چوڭ-كىچىكلىكى ۋە تارقىلىشى قالايمىقان، تۆشۈكلىرى نېپىز ۋە مۇرتقا شەكلىدە بولىدۇ.
• كالتسىيلىنىشنىڭ قىسقىرىشى:
  • بىسبۇك كوكالىننىڭ قىسىلىش نىسبىتى يۇقىرى بولۇپ، ئادەتتە %30 تىن %50 كىچە بولىدۇ. ئۇنىڭ قالايمىقان تۆشۈكلۈك قۇرۇلمىسى ئوت ئېلىش جەريانىدا ئۇچۇچان ماددىلارنىڭ قويۇپ بېرىلىشى ۋە ئىسسىقلىق بېسىمىنىڭ قويۇقلۇقى سەۋەبىدىن تۆشۈكلەرنىڭ چۈشۈپ كېتىشىگە مايىل بولۇپ، بۇنىڭ بىلەن زور دەرىجىدە قىسىلىشقا ئېلىپ كېلىدۇ.
  • مەسىلەن، 1200 سېلسىيە گرادۇسلۇق قىزىتىش جەريانىدا، گۇبكا كوكسىنىڭ ھەجىم جەھەتتىن قىسقىرىشى %40 تىن ئېشىپ كېتىشى مۇمكىن، بۇ ئىگنە كوكسىدىن خېلىلا يۇقىرى.
• ھەقىقىي زىچلىق:
  • گۇبكا كولانىڭ ھەقىقىي زىچلىقى نىسبەتەن تۆۋەن بولۇپ، ئادەتتە 1.90 دىن 2.05 گرام/كۋادرات سانتىمېتىر ئارىلىقىدا بولىدۇ. بۇ ئۇنىڭ قۇرۇلمىسىدىكى قالدۇق تۆشۈكلەرنىڭ كۆپلۈكى ۋە كاربون قەۋەتلىرىنىڭ تەرتىپسىز ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، نۇرغۇن كىرىستال نۇقسانلارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
  • ئىگنە كوكىسىغا سېلىشتۇرغاندا، زىچلىقى يېتەرلىك بولمىغاچقا، گۇبكا كوكىسىنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى %10-%15 تۆۋەن بولۇشى مۇمكىن.

3. شوت كولا: ئوتتۇراھال كىچىكلەش ۋە ھەقىقىي زىچلىققا ئىگە ئوتتۇراھال ھالەت

• قۇرۇلما ئالاھىدىلىكى: ئېتىلغان كوكالىن شار شەكىللىك ياكى دانچە شەكىللىك بولۇپ، قاتتىق يۈزى ۋە ئاز تۆشۈكلۈك قىسمى بار، بۇ ئىگنە كوكالىن بىلەن گۇبكا كوكالىن ئوتتۇرىسىدىكى قۇرۇلمىلىق ئارىلىق مەھسۇلاتنى ئىپادىلەيدۇ.
• كالتسىيلىنىشنىڭ قىسقىرىشى:
  • ئادەتتە ئوق كوكىسىنىڭ قىسقىرىشى نىسبىتى %20 تىن %30 كىچە بولىدۇ. ئۇنىڭ شار شەكىللىك قۇرۇلمىسى كۆيدۈرۈش جەريانىدا يۈزەكى تارتىلىش سەۋەبىدىن قىسقىرايدۇ، ئەمما چەكلىك ئىچكى تۆشۈكلۈك قىسقىرىشىش ئامپلىتۇدىسىنى چەكلەيدۇ.
  • مەسىلەن، 1250 سېلسىيە گرادۇسلۇق قىزىتىشتا، ئوق كوكىسىنىڭ ھەجىم جەھەتتىن قىسقىرىشى %25 بولۇپ، ئىگنە كوكىسى بىلەن گۇبكا كوكىسىنىڭ ئارىلىقىغا چۈشۈپ قالىدۇ.
• ھەقىقىي زىچلىق:
  • ئوق كوكىسىنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى ئادەتتە 2.00 دىن 2.10 گرام/كۋادرات سانتىمېتىر ئارىلىقىدا بولىدۇ. ئۇنىڭ قۇرۇلما زىچلىقى گۇبكا كوكىسىدىن يۇقىرى، ئەمما ئىگنە كوكىسىدىن تۆۋەن، شۇڭا ئوتتۇراھال ھەقىقىي زىچلىق ھاسىل بولىدۇ.
  • تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسىتىپ بېرىدۇكى، شوتلانغان كوكسنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى گۇبكا كوكسنىڭكىدىن تەخمىنەن %5 يۇقىرى، ئەمما ئىگنە كوكسنىڭكىدىن %3-5 تۆۋەن.

قۇرۇلما-مۈلۈك مۇناسىۋىتىنىڭ ئومۇميۈزلۈك تەھلىلى

• قىسقىراش مېخانىزمى:
  • ئىگنە كوكسىنىڭ تەرتىپلىك تالالىق قۇرۇلمىسى قالايمىقان قىسقىراش يوللىرىنى ئازايتىپ، ئۇنىڭ قىسقىراش سۈرئىتىنى تۆۋەنلىتىدۇ؛ گۇبكا كوكسىنىڭ قالايمىقان تۆشۈكلۈك قۇرۇلمىسى تۆشۈكلەرنىڭ چۈشۈپ كېتىشى سەۋەبىدىن يۇقىرى قىسقىراشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ؛ ئوق كوكسىنىڭ شار شەكىللىك قۇرۇلمىسى يۈزەكى تارتىش كۈچى ئارقىلىق ئوتتۇراھال قىسقىراشقا ئېرىشىدۇ.
• ھەقىقىي زىچلىق مېخانىزمى:
  • ھەقىقىي زىچلىق كرىستال قۇرۇلمىسىنىڭ زىچلىقى بىلەن بىۋاسىتە مۇناسىۋەتلىك. ئىگنە كوكىسىنىڭ تەرتىپلىك كاربون قەۋىتىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى ۋە تۆۋەن نۇقسان زىچلىقى يۇقىرى ھەقىقىي زىچلىقنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ؛ گۇبكا كوكىسىنىڭ قالايمىقان قۇرۇلمىسى ۋە قالغان تۆشۈكلىرى ھەقىقىي زىچلىقنى تۆۋەنلىتىدۇ؛ ئوق كوكىسى ئوتتۇراھال خۇسۇسىيەتلەرنى نامايان قىلىدۇ.
• جەرياننى ئەلالاشتۇرۇش تەۋسىيەلىرى:
  • تۆۋەن قىسقىراش ۋە يۇقىرى ھەقىقىي زىچلىقنى تەلەپ قىلىدىغان قوللىنىشچان پروگراممىلار ئۈچۈن (مەسىلەن، يۇقىرى قۇۋۋەتلىك گرافىت ئېلېكترودلىرى)، ئىگنە كوكىسى ئەڭ ياخشىسى؛
  • تۆۋەن ئىقتىدار تەلىپى (مەسىلەن، يېقىلغۇ) بولغان، تەننەرخىگە سەزگۈر قوللىنىشچان پروگراممىلار ئۈچۈن، گۈڭگۈر كوكالا ياكى شوت كوكالا تېخىمۇ ماس كېلىشى مۇمكىن؛
  • كۆيدۈرۈش تېمپېراتۇرىسىنى (مەسىلەن، 1300 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى) ۋە قىزىتىش سۈرئىتىنى (مەسىلەن، مىنۇتىغا 50 سېلسىيە گرادۇستىن تۆۋەن) تەڭشەش ئارقىلىق، ئىگنە كوكىسىنىڭ ھەقىقىي زىچلىقى ۋە قىسقىرىشىنى تېخىمۇ ئەلالاشتۇرغىلى بولىدۇ.