نېفىت ئاساسلىق كوكس بىلەن كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ كالتسىيلىنىش خاراكتېرىدىكى ئاساسلىق پەرق نېمە؟

نېفىت ئاساسلىق كوكس بىلەن كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ كالتسىيلىنىش خاراكتېرىدىكى ئاساسلىق پەرق، ئۇلارنىڭ خام ئەشيا خىمىيىلىك تەركىبىدىكى پەرقلەر تۈپەيلىدىن كېلىپ چىققان ئالاھىدە رېئاكسىيە يوللىرىدا بولۇپ، بۇ كېيىن كىرىستال قۇرۇلمىسىنىڭ تەرەققىياتى، فىزىكىلىق خۇسۇسىيەت ئۆزگىرىشى ۋە جەرياننى كونترول قىلىش قىيىنچىلىقلىرىدا زور پەرقلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. تەپسىلىي تەھلىل تۆۋەندىكىدەك:

1. خام ئەشيا خىمىيىلىك تەركىبىدىكى پەرقلەر كالتسىيلىنىش خاراكتېرىنىڭ ئاساسىنى سالىدۇ

نېفىت ئاساسلىق كوكىس نېفىت قالدۇقلىرى ۋە كاتالىزاتورلۇق يېرىلىش تازىلاش مايى قاتارلىق ئېغىر دىستىللاتلاردىن ھاسىل بولىدۇ. ئۇنىڭ خىمىيىلىك تەركىبى ئاساسلىقى قىسقا يان زەنجىرسىمان، سىزىقلىق تۇتاشقان كۆپ سىكلىك ئاروماتىك كاربون سۇ بىرىكمىلىرى، كۈكۈرت، ئازوت، ئوكسىگېن ۋە مېتال گېتېروئاتوملىرىنىڭ مىقدارى نىسبەتەن تۆۋەن، شۇنداقلا قاتتىق ئارىلاشمىلار ۋە كىنولىن ئېرىمەيدىغان ماددىلارنىڭ مىقدارى ئەڭ ئاز. بۇ تەركىب پىرولىز رېئاكسىيەسى ئاساسلىق بولغان كالتسىيلىنىش جەريانىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇ جەريان نىسبەتەن ئاددىي رېئاكسىيە يولى ۋە ئارىلاشمىلارنى پۈتۈنلەي چىقىرىۋېتىش ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلىدۇ.

بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا، كۆمۈر ئاساسلىق كوكىس كۆمۈر قەترانى ۋە ئۇنىڭ دىستىللاتلىرىدىن ئىشلەپچىقىرىلىدۇ، بۇ ماددىلارنىڭ تەركىبىدە ئۇزۇن يان زەنجىرسىمان ۋە قويۇقلاشتۇرۇلغان كۆپ سىكلىك ئاروماتىك كاربون سۇ بىرىكمىلىرى، شۇنداقلا كۆپ مىقداردا كۈكۈرت، ئازوت، ئوكسىگېن گېتېروئاتومى ۋە قاتتىق ئارىلاشمىلار بار. كۆمۈر ئاساسلىق كوكىسنىڭ مۇرەككەپ تەركىبى پەقەت پىرولىز رېئاكسىيەسىنىلا ئەمەس، بەلكى كۆيدۈرۈش جەريانىدا مۇھىم قويۇقلىشىش رېئاكسىيەسىنىمۇ كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇنىڭ نەتىجىسىدە تېخىمۇ مۇرەككەپ رېئاكسىيە يولى ۋە ئارىلاشمىلارنى چىقىرىۋېتىشتە تېخىمۇ قىيىنلىق كۆرۈلىدۇ.

2. كىرىستال قۇرۇلمىسىنىڭ تەرەققىياتىدىكى پەرقلەر ماتېرىيال خۇسۇسىيىتىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ

كۆيدۈرۈش جەريانىدا، نېفىت ئاساسلىق كوكستىكى كاربون مىكروكرىستاللىرىنىڭ دىئامېتىرى (La)، ئېگىزلىكى (Lc) ۋە كىرىستال ئىچىدىكى قەۋەت سانى (N) تەدرىجىي ئاشىدۇ. ئىدىئال گرافىت مىكروكرىستاللىرىنىڭ مىقدارى (Ig/Iall)مۇ كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئاشىدۇ. گەرچە Lc ئۇچۇچان ماددىلارنىڭ چىقىپ كېتىشى ۋە خام كوكسنىڭ قىسقىرىشى سەۋەبىدىن «ئېگىلىش نۇقتىسى» غا دۇچ كەلسىمۇ، ئومۇمىي كىرىستال قۇرۇلمىسى تېخىمۇ نورماللىشىپ، گرافىتلىشىش دەرىجىسى يۇقىرى بولىدۇ. بۇ قۇرۇلما تەرەققىياتى نېفىت ئاساسلىق كوكسقا كۆيدۈرۈشتىن كېيىن تۆۋەن ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى، تۆۋەن ئېلېكتر قارشىلىقى ۋە يۇقىرى ئېلېكتر ئۆتكۈزۈشچانلىقى قاتارلىق ئېسىل خۇسۇسىيەتلەرنى بېرىدۇ، بۇ ئۇنى چوڭ تىپتىكى ئۇلترا يۇقىرى قۇۋۋەتلىك گرافىت ئېلېكترودلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشقا ئالاھىدە ماس كېلىدۇ.

شۇنىڭغا ئوخشاش، كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ كاربون مىكروكرىستال قۇرۇلمىسى كۆيدۈرۈش جەريانىدا La، Lc ۋە N نىڭ ئېشىشىغا ئەگىشىپ ئۆزگىرىدۇ. قانداقلا بولمىسۇن، خام ئەشيادىكى ئارىلاشمىلار ۋە قويۇقلىشىش رېئاكسىيەسىنىڭ تەسىرى سەۋەبىدىن، كرىستال كەمتۈكلۈكلىرى كۆپىيىدۇ، ھەمدە ئىدىئال گرافىت مىكروكرىستال مىقدارىنىڭ ئېشىشى چەكلىك بولىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، Lc نىڭ «ئېگىلىش نۇقتىسى» ھادىسىسى كۆمۈر ئاساسلىق كوكستا تېخىمۇ روشەن بولۇپ، يېڭىدىن قوشۇلغان قەۋەتلەر دەسلەپكى قەۋەتلەر بىلەن تاسادىپىي «ئۈستۈنكى خاتالىق» نى كۆرسىتىپ، قەۋەتلەر ئارا بوشلۇقتا زور دەرىجىدە تەۋرىنىش پەيدا قىلىدۇ (d002). بۇ قۇرۇلما ئالاھىدىلىكلىرى كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ كۆيدۈرۈلگەندىن كېيىن ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى ۋە ئېلېكتر قارشىلىقى نېفىت ئاساسلىق كوكسقا قارىغاندا تۆۋەن، ئەمما كۈچلۈكلۈكى ۋە سۈركىلىش قارشىلىقى تۆۋەن بولۇپ، يۇقىرى قۇۋۋەتلىك ئېلېكترودلار ۋە ئوتتۇرا چوڭلۇقتىكى ئىنتايىن يۇقىرى قۇۋۋەتلىك ئېلېكترودلارنى ئىشلەپچىقىرىشقا تېخىمۇ ماس كېلىدۇ.

3. فىزىكىلىق خۇسۇسىيەت ئۆزگىرىشىدىكى پەرق قوللىنىش دائىرىسىنى بەلگىلەيدۇ

ماي ئاساسلىق كوكس كۆيدۈرۈش جەريانىدا، ئۇچۇچان ماددىلارنىڭ پۈتۈنلەي چىقىپ كېتىشى ۋە بىردەك ھەجىمدىكى قىسقىرىشىغا ئۇچرايدۇ، بۇنىڭ نەتىجىسىدە ھەقىقىي زىچلىق كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئاشىدۇ (2.00–2.12 گرام/cm³ غىچە) ۋە مېخانىكىلىق كۈچ كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ياخشىلىنىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، كۆيدۈرۈلگەن ماتېرىيالنىڭ ئېلېكتر ئۆتكۈزۈشچانلىقى، ئوكسىدلىنىشقا قارشى تۇرۇش كۈچى ۋە خىمىيىلىك مۇقىملىقى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئېشىپ، يۇقىرى دەرىجىلىك گرافىت مەھسۇلاتلىرىنىڭ قاتتىق ئىقتىدار تەلىپىگە ماس كېلىدۇ.

ئەكسىچە، كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ ئارىلاشما مىقدارى يۇقىرى بولغاچقا، ئۇچۇچان ماددىلارنىڭ چىقىپ كېتىشى جەريانىدا يەرلىك بېسىم قويۇقلۇقىنى باشتىن كەچۈرىدۇ، بۇ بولسا ھەجىمنىڭ تەڭسىز قىسقىرىشىغا ۋە ھەقىقىي زىچلىقنىڭ نىسبەتەن كىچىك ئېشىشىغا سەۋەب بولىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ كۆيدۈرۈلگەندىن كېيىنكى كۈچلۈكلۈكىنىڭ تۆۋەنلىكى ۋە سۈركىلىش قارشىلىقىنىڭ ناچارلىقى، شۇنداقلا يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق گرافىتلاشتۇرۇش جەريانىدا كېڭىيىش مايىللىقى، تېمپېراتۇرا ئۆرلەش سۈرئىتىنى قاتتىق كونترول قىلىشنى تەلەپ قىلىدۇ. بۇ خۇسۇسىيەتلەر كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ساھەلەردە ئىشلىتىلىشىنى چەكلەيدۇ، گەرچە ئۇنىڭ تۆۋەن ئىسسىقلىق كېڭىيىش كوئېففىتسېنتى ۋە ئېلېكتر قارشىلىقى يەنىلا ئۇنى مەلۇم رايونلاردا ئورنىنى ئالغىلى بولمايدىغان قىلىپ قويىدۇ.

4. جەرياننى كونترول قىلىشتىكى قىيىنچىلىقلارنىڭ پەرقى ئىشلەپچىقىرىش ئۈنۈمىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ

نېفىت ئاساسلىق كوكسنىڭ خىمىيىلىك تەركىبى نىسبەتەن ئاددىي بولغاچقا، ئۇ كۆيدۈرۈلۈش جەريانىدا ئېنىق رېئاكسىيە يوللىرىنى نامايان قىلىدۇ، بۇنىڭ نەتىجىسىدە جەرياننى كونترول قىلىش قىيىنلىقى تۆۋەنلەيدۇ. كۆيدۈرۈلۈش تېمپېراتۇرىسى، قىزىتىش سۈرئىتى ۋە ئاتموسفېرانى كونترول قىلىش قاتارلىق پارامېتىرلارنى ئەلالاشتۇرۇش ئارقىلىق، كۆيدۈرۈلگەن مەھسۇلاتلارنىڭ سۈپىتى ۋە ئىشلەپچىقىرىش ئۈنۈمىنى ئۈنۈملۈك ياخشىلىغىلى بولىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، نېفىت ئاساسلىق كوكستىكى يۇقىرى ئۇچۇچان ماددىلارنىڭ مىقدارى كۆيدۈرۈلۈش جەريانىدا ئۆزىنى ئۆزى تەمىنلەيدىغان ئىسسىقلىق ئېنېرگىيەسى بىلەن تەمىنلەيدۇ، ئىشلەپچىقىرىش تەننەرخىنى تۆۋەنلىتىدۇ.

ئەكسىچە، كۆمۈر ئاساسلىق كوكسنىڭ مۇرەككەپ خىمىيىلىك تەركىبى كۆيدۈرۈش جەريانىدا كۆپ خىل رېئاكسىيە يوللىرىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇ جەرياننى كونترول قىلىشنىڭ قىيىنلىقىنى ئاشۇرىدۇ. كۆيدۈرۈشتىن كېيىنكى مەھسۇلات سۈپىتىنىڭ مۇقىم بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن، خام ماتېرىيالنى قاتتىق ئالدىن بىر تەرەپ قىلىش، ئېنىق قىزىتىش سۈرئىتىنى كونترول قىلىش ۋە ئالاھىدە ئاتموسفېرانى تەڭشەش تەلەپ قىلىنىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، كۆمۈر ئاساسلىق كوكس كۆيدۈرۈش جەريانىدا قوشۇمچە ئىسسىقلىق ئېنېرگىيەسىنى تولۇقلاشنى تەلەپ قىلىدۇ، بۇ ئىشلەپچىقىرىش تەننەرخى ۋە ئېنېرگىيە سەرپىياتىنى ئاشۇرىدۇ.